Beschrijvingen van verschillende typebouw in de Nederlandse stationsarchitectuur - www.stationsweb.nl
of:
home
zoeken
spoorkaart
spoorlijnen
tijdlijn
typen stations
reisplanner
nieuws
agenda
te koop
bronnen
links
literatuur
FAQ
contact
gastenboek
inloggen
overig
© disclaimer

Beschrijvingen van verschillende typebouw in de Nederlandse stationsarchitectuur

Spoorwegstations in Nederland werden net als in het buitenland vaak volgens bepaalde typen gebouwd. Hetzelfde ontwerp werd dan op verschillende plaatsen gebruikt. Hieronder een overzicht van gebouwtypes die op meerdere plaatsen zijn herhaald, hierbij wordt de indeling gebruikt zoals Romers die in zijn boek over Stationsarchitectuur heeft aangehouden.

Naamgeving

Soms hebben gebouwtypen een bepaalde typenaam of nummer, bijvoorbeeld Staatsspoor 5e klasse. Vaak hebben typen geen naam. In dat geval is het type genoemd naar het eerst gerealiseerde stationsgebouw, met name het eerst genoemde station door Romers.

Eijs- WittemKlein gebouwtje. Bestaat uit drie delen. Het eenlaags middendeel met zadeldak is een originele baanwachterswoning van de AM. Daarnaast aan de linkerkant een hoger deel met zadeldak, het "torentje", een uitbreiding van de SS uit 1906. Op de begane gro
glazen wachtruimtezeer marginale stationsinrichting bij voorstadshalten.
GLS 1e klassehoog rechthoekig gebouw
GLS 2e klasselang laag gebouw
GOLS- grootRechthoekig hoog gebouw, met een puntgevel aan de straat- en perronzijde
GOLS- kleinLaag langwerpig gebouw
Hapslanggerekt gebouw met woning. Puntgeveltje aan straat en perronzijde
HardenbergAan de straatzijde twee puntgevels, aan de perronzijde één. Eindgebouwen springen aan de straatzijde iets naar voren. In verschillende uitvoeringen gebouwd.
HarmelenStationsgebouwen verschillend van grootte maar overeenkomst was de architectuur. Gebouwd op een eilandperron.
HelvoirtLaag gebouw met woning en dienstlokalen
HemmenAantrekkelijk asymmetrisch gebouw. Hoog gedeelte als woning ingericht. Boven de toegangsdeuren gelegen in het midden van de gevel, net naast het woongedeelte is een versiering aangebacht van glas in lood met vaak een staatsspoormonogram. In verschill
HESM baanwachterswoningEen baanwachterswoning die is uitgebreid met faciliteiten voor stationsdienst. Iets kleiner dan type HESM III dat niet als baanwachterswoning fungeerde.
HESM IAsymmetrisch hoog station
HESM IIEen hoog middendeel (asymmetrisch aan de straatzijde en symmetrisch aan perronzijde) met twee lage vleugels
HESM IIIEen klein gebouw, niet veel groter dan baanwachterswoningen, echter met enkele lokalen voor de stationsdienst
HN standaardLaag langwerpig gebouw. Praktisch identiek met met type GOLS- klein.
Hooge ZwaluweHoog middendeel met korte hoge en lange lage vleugel. Opvallend zijn de gekoppelde halfronde bovenlichten.
KNLS 1e klasseEen hoog middendeel met twee korte vleugels die 1,5 verdieping hoog zijn. Voor en achtergevel zijn identiek.
KNLS 2e klasseLaag gebouw met woning.
KNLS 3e klasseLaag gebouw. Verkorte uitvoering van het type KNLS 2e klasse.
LoppersumParallelstaand middendeel met aan beide zijden een verschillend eindgebouw haaks op het spoor.
MariënbergHet station doet sterk aan Dalfsen denken, maar de planken beschieting aan de gevels ontbreekt. Aan de straatzijde twee puntgevels, aan de perronzijde een. Eindgebouwen springen aan de straatzijde iets naar voren.
NCS 1e klassehoog middendeel met lage vleugels
NCS 2e klasserechthoekig station. Middendeel staat aan de sraatzijde iets naar voren
NCS 3e klasseMerkwaardig station met een hoog bijna vierkant deel met tentdak, waartegen een laag gedeelte aan twee zijden is gebouwd. Het middendeel kan bij uitbreiding worden gebruitk als kern van een groter station.
NFLS 1e klasseGrootste station van de NFLS. Een raampartij groter dan de stations 2e klas. Alleen in Stiens gebouwd. Langwerpig station met aan de perronzijde een puntgevel.
NFLS 2e klasseLangwerpig station met aan de perronzijde een puntgevel. Bevat een woning en lokalen voor de stationsdienst.
NFLS halte 1e klasseLangwerpig station met puntgevel aan de perronzijde. Bevat woning en lokalen voor de stationsdienst.
NFLS halte 2e klasseLangwerpig station met puntgevel aan perronzijde. Station is identiek aan halte eerste klas. De verschillen uitten zich dus niet in het stationsgebouw, maar het blijkt dat de aanduiding tweede klas meer zei over de status van de halte zelf.
NFLS halte 3e klasseVerkleinde uitvoering van haltegebouwen. Puntgevel aan perronzijde met korte vleugel. Bevat een kleine woning en een wachtkamer.
NH 1rechts een puntgevel met de toegang tot de woning. Aangrenzende goederenloods met plat dak
NH 2hoog middendeel met twee lage lange vleugels
NH 3kort hoog middendeel en twee lage vleugels
NH haltegebouw bevat woning en lokalen voor de stationsdienst
NOLS haltegebouwHet station is vrijwel identiek aan Vilsteren; de planken beschieting van de geveltoppen ontbreekt. De NOLS had haar gebouwen in eerste instantie (de lijn Zwolle- Ommen) wat te luxe uitgevoerd, dat is later teruggedraaid. Daarentegen is de lage aanbo
OLDO grootlinkerzijde een puntgevel met wolfdak. Lage korte vleugel bevat de wachtkamer. Ander gevel een houten goederenloods. Kantoor aan perronzijde iets uitgebouwd
OLDO kleinsymmetrisch hoofdgebouwtje met een aanbouw aan een kant
port-a-cabin Een eenvoudig noodgebouwtje dat snel opgebouwd en uit elkaar gehaald kan worden.
RandstadspoorhalteIn het kader van Randstadspoor is een aantal stations vernieuwd of nieuw gebouwd. Deze stations lijken qua uitvoering nogal op elkaar, hoewel er wel onderlinge verschillen zijn.

Een dakconstructie aan de straatzijde voorzien van veel glas. Het d

Ravesteinlaag gebouw met woning. Ingang in de zijgevel
RoldeHet station is wat eenvoudiger van uitvoering dan Mariënberg. Ht rechter geveldeel, dat opvalt bij dat station ontbreekt. De gevel indeling is daardoor anders uitgevoerd. Aan de straatzijde en aan de perronzijde één doorlopende puntgevel. Een rechte
sextantzeskantig gebouwtje voor voorstadshalten. Plaatskaartenkantoor enkele dienstruimten en zeer beperkte wachtgelegenheid.

De bijnaam sekstant is ontstaan onder invloed van het rond 1970 geruchtmakende en gelijknamige tijdschrift van de NVSH (Ne

SMV groothoog gebouw met een iets naar voren staand middendeel. Aan de linkerzijde een vleugel die de goederenloods bevat
SneekHet stationsgebouw bestaat uit een centraal, twee bouwlagen hoog gedeelte met vierkante plattegrond en twee vleugels met rechthoekige plattegrond. Het centrale deel wordt door een gebroken schilddak gedekt, waarop vier schoorstenen zijn geplaatst, de
SS 1e klasseVarierend type, maar allen hebben een overdekte spoorbaan. Slechts twee keer gebouwd in verschillende uitvoeringen.
SS 2e klasseHoge middenrisaliet, waarvan de muren een attiek dragen, met in het midden een versiering met uurwerk.
SS 3e klasseHeeft verwantschap met het type tweede klasse. Hoge middenrisaliet die vrijwel gelijk is aan het middendeel van een middenrisaliet van een tweede klasse station. Aan weerszijden hiervan een korte vleugel, overgaand in een iets terugstaande eindvleuge
SS 4e klasseBestemd voor minder grote plaatsen. Rechthoekig en hoog gebouw. Het middendeel heeft een puntgevel en op de verdieping drie gekoppelde rondboogvensters. Gevels van straat- en perronzijde springen niet terug zoals bij vijfde klasse stations. Gootlijst
SS 5e klasseHoog middendeel met puntgevel, met aan weerszijden een korte evenhoge vleugel die aan de straatzijde iets, en aan de perronzijde sterk terug springt. Langs de bovenzijde van de puntgevels is bij sommige stations een bakstene sierrand aangebracht. De
SS Hoogezand etcvernieuwde uitvoering van type derde klas. Middenrisaliet met afgeschuinde hoeken
SS nieuw type 3e klassehoge middenrisaliet met versierde fronton, met uurwerk. Aan weerszijden een lage vleugel. Twee lage gebouwtjes opzij daarvan, verbonden door een muur
SS nieuw type 4e klassemidden risaliet met drie ramen, dak haaks op de spoorbaan, met twee lage vleugels met het dak parallel aan de spoorbaan
SS vergrote 5e klassevleugels twee keer zo groot als bij normaal type
SS vervanger 5e klasseLaag station, met middenrisaliet, en twee korte evenhoge vleugels
StadskanaalAan de straatzijde twee puntgevels, aan de perronzijde één. Eindgebouwen springen aan de straatzijde iets naar voren. In verschillende uitvoeringen gebouwd. Het hoge deel van het station en de linkervleugel zijn het spiegelbeeld van die van Mariën
standaard Doumastandaardstationsgebouw. Baksteenschijf aan straatzijde door lokale kunstenaar.
Standaard Douma (eenvoudiger)uitgekleder type standaardstation. Veel beeldbepalende panden met cultuurhistorische waarde vervangen door tweekamerbungalows
STAR grootHoog gedeelte dat het eigenlijke station is. Links en rechts een laag deel dat het afrondt. Daarnaast vleugels van verschlllende lengte
STAR kleinEenvoudig laag rechthoekig gebouwtje met wolfsdak.
Velsen- Zeewegkleiner standaardhaltegebouwtje meet eenvoudige houten puien en een lessenaarsdakje
Vierlingsbeekstandaardhaltegebouwtje betonskelet met vullling van stalen ramen en gele strengpersstenen
Visvliethoog eenvoudig rechthoekig gebouw
Voorburglaag gebouw, overwegend als woning in gebruik. Ingang in een van de eindgevels, dis identiek is aan soetermeer-zegwaard
voorstadshaltesVerschillende variaties op een thema. Meestal eenvoudige wachtruimten zonder kaartverkoop.
Vordenhoog middendeel met korte lage vleugels
Woldjerspoorin moderne stijl uitgevoerde station bestaande uit drie delen. Een smal hoog middendeel met de woning. Links een iets lagere vleugel en rechts een lage vleugel met goederenloods
WZEen vrij groot station, vergeleken met de kleine plaatsjes waar het gebouwd is.

Het twee bouwlagen hoge pand heeft een samengesteld dak, gedekt met een grijze Hollandse pan, twee bakstenen schoorstenen op de nok en een rechthoekige goot. In zowe

ZB standaardwoning met kantoor. Eenvoudig rechthoekig gebouw met zadeldak en toegang in de kopgevel.
ZHESM standaardWoning en stationsdienst. Lang station met fraai afgewerkt houtwerk. Sterk overheersende dakpartij.
ZSM standaardgelijk aan GOLS groot
Zwammerdamrustiek plattelandsstation. Beganegrond en verdieping. Ingang in de zijgevel. Gevels versierd als Alphen. Groot overstekend afgeknot zadeldak.