Spoorwegmaatschappijen die in Nederland spoorwegen hebben aangelegd - www.stationsweb.nl
of:
home
zoeken
spoorkaart
spoorlijnen
tijdlijn
typen stations
reisplanner
nieuws
agenda
te koop
bronnen
links
literatuur
FAQ
contact
gastenboek
inloggen
overig
© disclaimer

Spoorwegmaatschappijen die in Nederland spoorwegen hebben aangelegd

Onderstaande spoorwegmaatschappijen hebben het Nederlandse spoorwegnet opgebouwd en uitgebreid. Zij hebben daarmee allen in meerdere of mindere mate een stempel gezet op de Nederlandse stationsarchitectuur. Klik op een maatschappij voor meer informatie over de maatschappijen en een overzicht van door hen aangelegde lijnen.

AEEAhaus- Enschedé Eisenbahn Gesellschaft (1898 - 1928)
Begin exploitatie 25 april 1903. Stoomtractie in exploitatie door de HSM, ook het Duitse deel. Naasting en overnamen Nederlands deel door Staat der Nederlanden op 1 april 1928. Tegelijkertijd overname beheer van het Duitse deel door Reichseisenbahnen. Het Duitse deel bleef eigendom van de AEE.
AMAken- Maastrichtse Spoorweg Maatschappij (1845 - 1898)
Begin exploitatie 23 oktober 1853. Naasting en overname Nderlandse deel door de Staat, en exploitatie Nederlands deel door SS op 1 juli 1898.
ARSociété Anonyme des Chemins de Fer d'Anvers à Rotterdam (1852 - 1880)
Onderhield ook een bootdienst Moerdijk- Rotterdam, in aansluiting op de treinen uit Antwerpen. Begin exploitatie op 3 juli 1854. Overname exploitatie door Grand Central Belge op 1 januari 1856. Naasting en overname Nederlands deel door SS op 1 juli 1880.
ASSpoorwegmaatschappij Almelo-Salzbergen (1862 - 1925)
Begin exploitatie 18 oktober 1865 (vanaf 6 oktober reeds goederenvervoer). Exploitatie door de Maatschappij tot exploitatie van Staatsspoorwegen, vanaf 1 oktober 1892 door de Hollandse Spoorwegmaatschappij. Naasting en overname door Reichseisenbahnen van het deel Oldenzaal grens- Salzbergen op 1 juli 1924. Naasting Almelo- Oldenzaal door HSM op 1 juli 1925.
CMECölner-Mindener Eisenbahn Gesellschaft (1856 - 1886)
Begin exploitatie Elten- Emmerich 15 feb 1856. Venlo- Straelen 31 december 1874. Eigendommen overgenomen door KPEV (Köninglich Preussische Staatseisenbahn- Verwaltung) op 1 januari 1886.
DVDe Lokaalspoorwegmaatschappij Dinxperlo- Varsseveld (1901 - 1935)
Exploitatiebegin 1 december 1904. Exploitatie door HSM. Naasting en overname eigendom door de Staat der Nederlanden op 1 januari 1935.
EOLokaalspoorwegmaatschappij Enschedé- Oldenzaal (1887 - 1920)
Begin exploitatie 10 april 1890. Exploitatie door de HSM.
GLSGroninger Lokaalspoorwegmaatschappij (1887 - 1938)
Exploitatiebegin 16 augustus 1893, expl door SS vanaf 1 jan 1938 door NS. Voor Winsum- Zoutkamp begin exploitatie op 1 april 1922 door SS. Naasting door Staat der Nederlanden op 1 januari 1936.
GOLSGeldersch- Overijsselsche Lokaalspoorweg Maatschappij (1881 - 1920)
Begin exploitatie op 15 oktober 1884 door HSM. Overname eigendommen door HSM op 1 juli 1920.
GTSociété du Chemin de fer de Gand à Terneuzen (1865 - 1929)
Begin exploitatie 1 april 1869. Terneuzen Sluiskil in medegebruik van MT. Exploitatie door SGE (Société Générale d'Exploitation des chemins de fer). Vanaf 1 januari 1873 exploitatie door BHH (Compagnie des chemins de fer des Bassins Houillers de Hainaut), vanaf 1 januari 1877 door de SF (Syndicat déxploitation pour les lignes de Flandres), en vanaf 1 januari 1878 door de GT zelf. Overname Nederlands deel door MT op 1 april 1930.
HESMHollandse Electrische Spoorwegmaatschappij (1898 - 1936)
Begin exploitatie op 3 augustus 1912 door HSM. Gedeeltelijke opheffing en deels overname van lijnen door HSM op 1 januari 1936.
HNLokaalspoorwegmaatschappij Hollands Noorderkwartier (1884 - 1935)
Begin exploitatie 3 november 1887. Eerst stoomtractie, vanaf 1929 ook motortractie. Exploitatie door HSM. Naasting en overname door Staat der Nederlanden op 1 januari 1935.
HSMHollandse IJzeren Spoorweg Maatschappij (1837 - 1938)
Begin exploitatie 24 september 1839, met spoorwijdte 1945 mm. vanaf 2 mei 1866 1435. Vanaf 1 januari 1917 gemeenschappelijke exploitatie met de SS, geleidelijk aan onder de naam Nederlandse Spoorwegen. Overname door NS op 1 januari 1938.
HZSMHaarlem- Zandvoort Spoorweg- Maatschappij (1880 - 1925)
Begin exploitatie op 3 juni 1881. Exploitatie overgenomen door HSM op 1 juni 1889. Eigendommen overgenomen door HSM op 1 januari 1925.
KNLSKoninklijke Nederlandsche Lokaal Spoorwegmaatschappij Koning Willem III (1880 - 1920)
Opgericht in 1880 als Nederlandsche Locaalspoorweg-Maatschappij. De door deze maatschappij aangelegde spoorwegen droegen de koninklijk goedgekeurde en statutair vastgestelde naam Spoorwegen Koning Willen III.

Begin exploitatie 2 juli 1887, met stoomtractie. Vanaf 1924 ook motortractie. Exploitatie door de HSM. Overname van eigendommen door HSM op 1 juli 1920.

LLCompagnie du Chemin de fer de Liègeois - Limbourgeois et des prolongements (1862 - 1898)
Naasting en overname door Belgische staat en overname eigendommen Belgisch deel door EB (Chemins de fer de l'Etat Belge) op 1 januari 1896, met voortzetting exploitatie door SS voor rekening en risico van de EB. Overname exploitatie Belgisch deel door EB op 1 juli 1898. Naasting door Belgische staat en overname Nederlands deel door Staat der Nederlanden op 1 juli 1898, met exploitatie door SS.
LMCompagnie du Chemin de fer de Liège à Maestricht et ses extensions (1860 - 1898)
Begin exploitatie 24 november 1861. Naasting en overname Nederlands deel door Staat der Nederlanden op 1 juli 1898. Exploitatie door SS vanaf 1 januari 1899.
LWSpoorwegmaatschappij Leiden-Woerden (1875 - 1899)
Begin exploitatie 15 oktober 1878 door NRS, vanaf 1890 door SS. Naasting en overname eigendommen door Staat der Nederlanden op 1 januari 1899.
MTSociété du Chemin de fer international de Malines à Terneuzen (1868 - 1948)
Begin exploitatie 27 augustus 1871. Overname Sas van Gent grens- Terneuzen van GT op 1 april 1930. Overname exploitatie Nederlands deel door NS op 21 januari 1948, overname eigendommen Nederlands deel door NS op 1 juli 1948.
NBSociété Anonyme des Chemins de du Nord de la Belgique (1861 - 1898)
Begin exploitatie 1 oktober 1867. Naasting door Belgische staat en overname Nederlands deel door Staat der Nederlanden, met exploitatie door SS, op 1 juli 1898.
NBDSNoord-Brabants-Duitsche Spoorwegmaatschappij (1869 - 1925)
Begin exploitatie 15 juli 1873. Overname exploitatie door SS op 1 juni 1919. Vanaf 1924 exploitatie Gennep grens- Wesel door Reichseisenbahnen, overname van dat deel in 1925. Nederlands deel door SS overgenomen in 1925.
NBMNederlandsche Buurtspoorweg- Maatschappij (1900 - 1927)
Begin exploitatie op 29 augustus 1901 door NCS. Vanaf 1 mei 1919 door SS. Overname eigendommen door SS op 1 januari 1927.
NCSNederlandsche Centraal- Spoorweg- Maatschappij (1860 - 1934)
Exploitatie begonnen op 20 augustus 1863. Overname exploitatie door SS op 1 mei 1919. Naasting en overname eigendommen door Staat der Nederlanden op 1 januari 1934.
NFLSNoord-Friese Locaalspoorweg-Maatschappij (1899 - 1935)
Begin exploitatie 22 april 1901. Overname exploitatie door HSM op 1 december 1905. Naasting en overname door Staat der Nederlanden op 1 januari 1935.
NHLocaalspoorweg-Maatschappij Neede-Hellendoorn (1904 - 1935)
Begin exploitatie 1 mei 1910 met stoomtractie. Vanaf 1926 ook motortractie. Exploitatie door HSM. Naasting en overname door Staat der Nederlanden op 1 januari 1935.
NOLSNoordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij (1899 - 1938)
Begin exploitatie 15 januari 1903 met stoomtractie. Vanaf 1926 ook motortractie. Alle lijnen geëxploiteerd door SS. Twee lijnen (Almelo- Mariënberg en Zwolle- Emmen) overgenomen door NS op 1 januari 1938. Andere lijnen waren reeds gesloten.
NRSNederlandsche Rhijnspoorweg- Maatschappij (1845 - 1890)
Neemt exploitatie van Amsterdam- Utrecht- Arnhem over van 'Rijn Spoorweg' op 1 september 1845. Naasting en overname door Staat der Nederlanden op 15 oktober 1890.
NSNederlandse Spoorwegen (1937 - heden)
Op 1 januari 1938 overname SS en HSM. Overname van lijnen eigendom van de Staat der Nederlanden. Overname reizigersvervoer door NS Reizigers op 1 januari 1995 en exploitatie goederenvervoer door NS Cargo.
NSMNijmeegsche Spoorweg Maatschappij (1863 - 1923)
Begin eploitatie 9 augustus 1865. Exploitatie door RED, vanaf 1886 door de HSM. Overname eigendommen door HSM 1 juli 1923.
NWSNederlandsch-Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij (1872 - 1926)
Begin exploitatie 24 juli 1878 met stoomtractie. Vanaf 1925 ook motortractie. Exploitatie door BME, vanaf 1882 door KPEV en vanaf 1920 door Deutsche Reichsbahnen. Naasting en overname 1 januari 1926. Exploitatie voortgezet door HSM.
NZOSNederlandsche Zuid-Ooster spoorwegmaatschppij (1872 - 1892)
Begin exploitatie 4 juni 1881. Overname exploitatie door SS op 1 mei 1883. Overname eigendommen door SS op 1 januari 1892.
NZSNederlandse Zuider Spoorwegmaatschappij (1891 - 1899)
Begin exploitatie 1 mei 1896 door SS. Overname eigendommen door SS op 1 januari 1899.
OLDOOverijsselse Lokaalspoorweg-Maatschappij Deventer - Ommen (1907 - 1935)
Begin exploitatie 1 oktober 1910 door SS. Naasting en overname eigendommen door Staat der Nederlanden op 1 januari 1935.
SSMaatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (1863 - 1938)
Begin exploitatie 5 oktober 1863. Aanvankelijk verdeeld in een Noordernet en Zuidernet, beide eigendom van de Staat der Nederlanden. Vanaf 1 januari 1917 gemeenschappelijke exploitatiemet HSM, geleidelijk onder de naam Nederlandse Spoorwegen. Overname door NS op 1 januari 1938.
STARGronings Drentse Spoorwegmaatschappij (Stadskanaal - Ter Apel - Rijksgrens) (1914 - 1959)
Begin exploitatie 2 mei 1924 door SS. Staking personenvervoer in 1935. Beperkt goederenvervoer door NS vanaf 1941. Overname eigendommen door NS op 5 januari 1959.
SVSpoorwegmaatschappij De Veluwe (1896 - 1935)
Begin exploitatie 1 mei 1902 door de NCS. Vanaf 1919 door SS. Lijn Ede- Barneveld eerst in exploitatie als tramweg. Vanaf 1903 als lokaalspoorweg. Naasting en overname door Staat de Nederlanden op 1 januari 1935.
SZBSpoorwegmaatschappij Zuid-Beveland (1920 - heden)
De SZB bestaat inmiddels weer, maar houdt zich nu bezig met het rijvaardig maken van een stoomlocomoitef van de Jülicher Kreisbahn.
ULSUtrechtse Lokaalspoorweg Maatschappij (1896 - 1934)
Begin exploitatie 27 juni 1898 door de NCS, vanaf 1919 door de SS. Naasting en overname door Staat der Nederlanden op 1 januari 1934.
WESTIGSpoorweg maatschappij Woldjersspoorweg en Stoomtramwegen in Midden en Noordelijk Groningen (1923 - 1940)
Begin exploitatie 1 juli 1929 met motor- en stoomtractie door SS. Vanaf 1 januari 1938 door NS. Naasting en overname door NS op 1 januari 1940.
ZHESMZuid-Hollandse Electrische Spoorweg Maatschappij (1900 - 1923)
Begin exploitatie 1 mei 1907 met stoomtractie. Op 1 oktober 1908 exploitatie overgenomen door de HSM, met elektrische tractie (10.000 V wisselspanning 25 Hz). Voor het goederenvervoer en to 1911 voor delen van het reizigersvervoer ook stoomtractie. Eigendom overgenomen door HSM op 1 januari 1923.